شهرستان ملکان با وسعتی برابر 840 کیلومتر مربع در جنوب استان آذربایجان شرقی قرار دارد. طبق آمار سال 1385 جمعیت شهرستان 123600 نفر می باشد که 5/24% در شهر و 5/75% در روستا زندگی می کنند.
شهرستان ملکان به سبب مساعد بودن شرایط از مراکز مهم کشاورزی استان محسوب می شود که عمده محصولات آن غلات، صیفی جات و میوه به ویژه انگور می باشد. به طوری که 7% تولید انگور کشور و 65% تولید استانی را به خود اختصاص داده و در این خصوص مقام اول تولید استانی را دارد.
عمده صنایع شهرستان ملکان ، صنایع مرتبط با فرآورده های کشاورزی است که بیش از 20 کارخانه کوچک و بزرگ در این خصوص فعالیت می کنند.
خوشبختانه طرح ایجاد بنگاه های اقتصادی کوچک زودبازده که از افتخارات دولت خدمتگذار نهم می باشد تحول بزرگی در ایجاد اشتغال در منطقه داشته است. به طوری که در این مدت تعداد 2289 طرح با اعتبار 213572 میلیون ریال و با اشتغال زائی 4094 نفر به تصویب رسیده است. در همین راستا از طریق شرکت شهرکهای صنعتی آذربایجان شرقی به 35 واحد صنعتی در شهرک صنعتی ناحیه اسماعیل آباد زمین تخصیصی داده شده است که اشتغال زائی 457 نفر در این طرحها پیش بینی شده است.
طبق اعلام سازمان تامین اجتماعی در حال حاضر حدود 3000 کارگاه مشمول قانون کار در حوزه شهرستان ملکان وجود دارد که تعداد بیمه شدگان مشمول قانون کار در این کارگاهها 4354 نفر می باشد.
باتوجه به نقش مهمی که معادن در توسعه اقتصادی و خصوصا اقتصاد صنعتی هر ناحیه دارند وجود منابع زیرزمینی و معدنی در شهرستان ملکان باعث شده است که بخش خصوصی اقدام به سرمایه گذاری عظیم در منطقه نماید که طرح احداث مجتمع صنایع ذوب آهن شمالغرب از جمله این طرحها به شمار می رود. بیش از 3000 میلیارد ریال در این طرح سرمایه گذاری خواهد شد که در حال حاضر عملیات تسطیح زمین پروژه، حصارکشی، احداث ساختمان اداری آن به پایان رسیده و از سال 88 عملیات احداث کل پروژه شروع خواهد شد. که با بهره برداری از این طرح برای 1000 نفر به صورت مستقیم و برای 3000 نفر به صورت غیرمستقیم اشتغال ایجاد خواهد شد.
در حال حاضر معادن سنگ نسوز پرچین بلاغ، سنگ مرمر بنائم – سنگ لاشه شیخ الاسلام و معادن شن مبارک آباد و نمک حاشیه دریاچه ارومیه در شهرستان ملکان فعال می باشند.