این شهرستان از نظر موقعیت در شمال شرقی استان آذربایجان شرقی واقع شده که از شمال به شهرستان کلیبر و از غرب شهرستان ورزقان و از جنوب به شهرستان هریس و از طرف شرق به شهرستان مشکین شهر محدود شده است. در حال حاضر پس از تقسیمات کشوری این شهرستان دارای دو بخش مرکزی و هوراند می باشد که بخش هوراند نیز در تقسیمات اخیر به شهر تبدیل شده است.
مساحت کلی شهرستان 9/5231 کیلومتر مربع که 8/11% از مساحت استان را تشکیل می دهد این شهرستان در 28/38 درجه عرض شمالی 39/47 دقیقه طول شرقی واقع شده و ارتفاع آن از سطح دریا 1341 متر می باشد.
براساس آخرین سرشماری این شهرستان بالغ بر 151000 نفر جمعیت می باشد. نتایج عمومی نفوس و مسکن، حاکی از توقف رشد مهاجرت جمعیت در سالهای اخیر بوده است. اهر، از قدیمی ترین شهرهای استان است و تاریخ پیدایش آن به قبل از اسلام باز می گردد. در آن زمان نام آن «اوزانلار» بود و پس از ظهور اسلام و گرایش ساکنان آن به دین اسلام به اهر یا «اهریچ» که مرکز و حاکم نشین منطقه قره داغ بود، تغییر یافت.
شهرستان اهر، مرکز ارسباران در 95 کیلومتری شمال شرق تبریز به دلیل واقع شدن در شاهراه گردشگری آذربایجان شرقی، انبوهی از جذابیت های گردشگری اعم از باستانی و طبیعی را در خود جای داده است.
نزدیکی به جنگل های زیبا و کم نظیر ارسباران و وجود آثار تاریخی و باستانی بی شمار به ویژه قلعه ها و کاروانسراها، شهرستان اهر را به یکی از قطب های بالقوه گردشگری استان تبدیل کرده است.
همجواری با رودخانه مرزی ارس و تلقی اهر به عنوان پل ارتباطی منطقه شمالغرب کشور با جمهوری های ارمنستان و آذربایجان موجب شده این شهرستان جایگاه منحصر به فردی در تدوین برنامه های گردشگری استان داشته باشد.

 

 

ü بقعه شیخ شهاب الدین اهری:

این بقعه تاریخی در پارک شیخ شهاب الدین محمود اهری آرامگاه عارف بزرگ قرن هفتم هجری واقع شده است. این بنای تاریخی با معماری اسلامی خود، نشانگر ذوق هنر مردم این دیار در روزگار گذشته است. قدمت این بقعه به عصر شاه عباس اول می رسد ولی تاریخ بعضی از قسمتهای آن از جمله حصار سنگی مقبره و درب شرقی به قبل از دوره صفویه و دوره ایلخانی مربوط می شود.
بقعه شیخ شهاب الدین اهری، یکهزار و 497 متر مربع بوده و ساختمانی مشتمل بر خانقاه، مسجد، ایوانی بلند، مناره ها و غرفه های متعدد است.

 

این مسجد تاریخی با 21 گنبد و با طاق های آجری و ستون های عریض و استوار خود، یادگاری از دوران سلجوقیان و اتابکان آذربایجان است.

 

 بازار سرپوشیده اهر با طاق های آجری در زمان رشید الملک، حکمران ارسباران مرمت وبازسازی شده و دارای راسته بازار، بازار نصیربیک، بازار جعفرقلی خان و بازار کفاشان می باشد. بازار اهر، دارای تزئینات گچبری زیبایی است که مانند آن را در کمتر بازاری می توان یافت.

 

 کاروانسرای شاه عباسی اهر با طاق های آجری و معماری زیبا در مسیر جاده اهر – تبریز و گردنه معروف «گویجه بل» واقع شده و دارای یک سالن بزرگ و غرفه های متعدد و منسوب به دوره صفویه می باشد.

 

 در 25 کیلومتری اهر – مشگین شهر بر فراز کوههای سرسبز روستای انداب قدیم واقع شده که بیشتر پوشش گیاهی آن درختان فندق می باشد. جنگل های منطقه ارسباران در اهر نیز به عنوان بستر توسعه اکوتوریسم (طبیعت گردی) شهرستان، متشکل از چندین جنگل زیبا است که به دلیل تنوع بالای گیاهی و جانوری خود به عنوان زیستکره در یونسکو به ثبت رسیده است.

 

ü جنگل طبیعی تنباکولو:

این جنگل زیبا در بخش هوراند واقع شده و به عنوان یکی از مناطق جنگلی ارزشمند رویشگاه گونه های متنوع گیاهی و یکی از جاذبه های مهم گردشگری اهر محسوب شده و سالانه پذیرای هزاران گردشگر علاقه مند به طبیعت است.

 

ü دریاچه سد ستارخان:

در 15 کیلومتری جاده اهر ورزقان به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه آن و شرایط آب و هوایی دلپذیر آن، در فصول گرم سال به محلی برای گریز مردم از زندگی شهری تبدیل شده است. این سد اخیراً به زیستگاه پرندگان مهاجر تبدیل شده است. همچنین امکان صید انواع ماهی در آبهای این سد امکان پذیر می باشد.